Gizemli Diplomasi: Lozan Antlaşması'ndaki Gizli Maddeler

Lozan Antlaşması Türkiye için yapılan en önemli antlaşmalardan biri. Peki bu antlaşma Türkiye için gerçekten yarar sağladı mı yoksa öyle mi gösterildi? Antlaşma gerçekten 2023’te bitti mi? Lozan Antlaşmasının gizli maddesi nedir? Bugün sizlerle 6 Ağustos 1924'te yayınlanan Lozan Antlaşması ile ilgili gerçekleri konuşacağız.

Lozan Antlaşması sizlerin de bildiği üzere Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucu antlaşması olarak kabul ediliyor. Lozan Antlaşması ile Türkiye’nin bugün ki sınırları büyük ölçüde çizilmişti. Peki bu antlaşmada gizli bir madde konulmuş olamaz mı? Bunun cevabını şu an için hiçbirimiz bilmiyoruz. Genelde bu derece kapsamlı ve farklı ülkelerinde içinde olduğu bir antlaşmada gizli bir madde olmaması benim açımdan pek inandırıcı değil açıkçası.

Peki Lozan Antlaşması yapılmadan önce neler oldu? Bu antlaşma öncesi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşları çetin bir harbin içindelerdi. Sonucunda ise çok sayıdaki kişi öldü çok sayıda kişi ise esir düştü. Bunun üzerine Mustafa Kemal Atatürk , Sultan Vahdettin’e bir yazı gönderdi. Acilen yeni bir kabine kurulmasının gerekli olduğunu belirtti. Bu önerinin Sultan Vahdettin tarafından kabul edilmesinin ardından yeni kabine ile Mondros Ateşkes Antlaşması imzalandı. Bu antlaşmadan kısa bir süre sonra antlaşmanın 7.maddesine dayanarak İstanbul işgal edildi. Mebusan Meclisi dağıtıldı ve yerine yeni Meclis kuruldu.

Lozan Antlaşması ile ilgili önemli bir detay ise antlaşmanın 1.Meclis kapalıyken imzalanması. Çünkü 1.Meclis’te Lozan Antlaşmasını kabul etmek istemeyen kişiler vardı. Bunun üzerine Mustafa Kemal Atatürk bunu farklı bir yol ile yaptı.

Hepimizin bildiği üzere Lozan Antlaşmasına İsmet Paşa gönderilmişti. İsmet Paşa diplomaside hiçbir tecrübesi olmayan bir kişiydi. Bunun sonuçları da zaten ilk haftalarda Ege adalarını konuşurken Türkiye için çok önemli olan Limne adasının askerden arındırılacak bir bölge listesine eklemediği için kontrolü tamamen Yunanlılara geçti. Herkesin bildiği üzere diplomasi hata kabul etmez. Bunun bedelini devlet ağır bir şekilde öder.

Diğer bir sorun ise Musul oldu.  İngiltere ile Musul sorunu Lozan Antlaşmasında çözülemedi ve Milletler Cemiyeti’nde halledilmesi önerildi. İsmet Paşa bu öneri içinde tamam dedi ve Türkiye’yi büyük bir çıkmazın içine soktu. Size bir şey söyleyeceğim ve ağzınız açık kalacak? İsmet Paşa, Musul sorununu Milletler Cemiyeti’nde görüşülmesini kabul etti ama Türkiye, Milletler Cemiyeti’ne üye bile değildi ve bu cemiyetin en güçlü ülkesi olan İngiltere aleyhine asla bir karar çıkmayacak bir cemiyetti. Sonuç beklendiği gibi oldu Musul’u, İngiltere’nin mandası altında olan Irak’a bıraktık.

İzlediğim belgeselde bahsedildiği üzere Gizli bir hilafet antlaşması yapıldığı söyleniyor. Bu antlaşmanın varlığı kesin olarak bilinmiyor. Bazı kitaplarda bununla ilgili bilgiler mevcut fakat kesin olarak böyle bir antlaşma var denilmiyor.

Kesin bir antlaşma olup olmadığını bilemiyorum ama diploması masasında tecrübesiz bir insanın oturmasının bedelinin ne kadar ağır olduğunu İsmet Paşa bizlere acı bir şekilde göstermiş oldu. O dönem için gerçekten onun gitmesi mi uygundu yoksa kaybedeceğimizi bile bile mi oraya gönderildi bu da tarihin tozlu sayfalarında bir sır olarak kaldı…

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Fatmanur Bayyar - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Çan'ın Sesi Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Çan'ın Sesi Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Çan'ın Sesi Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Çan'ın Sesi Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Sizce Çan Belediye Başkanı Kim Olmalı ?